Aðalfundur Skógræktarfélags Hafnarfjarðar
11. apríl 2024
Fundastjóri og ágæta samferðafólk.
Við áttum nokkrir fulltrúar Skógræktarfélags Hafnarfjarðar, mjög skemmtilegan dag á Fulltrúafundur skógræktarfélaganna sl. Laugardag. Hann var haldinn í Gunnarsholti í velvild Ágústs Sigurðssonar forstöðumanns nýrrar stofnunar Lands og skógar, sem stofnuð var þegar Skógræktin og Landgræðslan gengu í eina sæng.
Af þeim erindum sem þar voru haldinn fór Steinar okkar á kostum í erindi sem hann kallaði „Skógakrydd – aukin tegundafjölbreytni í útivistarskógum“. Skemmtilegt og fræðandi erindi um hvað við höfum gert og getum gert í okkar skógum í Hafnarfirði varðandi fjölbreytni tegunda.
Annað erindi sem við hlýddum á vakti sérstaka athygli mína. Þar flutti Steinunn Hrafnsdóttir, prófessor í félagsráðgjafardeild Háskóla Íslands, erindi sem hún kallaði „Stjórnun og hvatning sjálfboðaliða. Hvað segja fræðin?“ Þetta vakti mig til umhugsunar.
Við erum í grunninn sjálfboðaliðar og í þessi 78 ár hefur það verið kjarninn í starfi okkar þó við höfum fært út kvíarnar með trjásölu ofl hin síðari ár.
Manni verður hugsað til þess mikla Grettistaks sem fólkið okkar hefur lyft, þegar maður gengur hringinn í kring um Hvaleyrarvatn.
Hvað er það sem drífur fólk áfram í slíku sjálfboðastarfi. Ég held að landnemaspildurnar okkar séu lýsandi dæmi og hversu gífurleg gróska er í gangi. Ég kem að gróðursetningu í 3 spildum í 3 mjög mismunandi hópum.
Í Rótarýfélagi Hafnarfjarðar er aðal drifkrafturinn að vera umhverfisvænn, græða landið og gera fallegan útivistaskóg.
Í Batteríinu Arkitektum er ástríðan að koma saman úti í náttúrunni með fjölskyldum starfsmanna, kenna börnunum skógrækt og í leiðinni láta gott af sér leiða.
Í útivistahópnum Njóta eða Þjóta er stórt atriði að kolefnisjafna mikla ferða- og útivistagleði meðlima.
Hversu frábært og óeigingjarnt sjálfboðastarf hefur verið innt af hendi af okkur öfluga félagsfólki – sjáið árangurinn – allt þetta fólk sem nú flykkist að vatninu, skóginum og stígunum allt um kring – stórkostlegt. Þetta hafið þið gert – þetta getur Ísland – eins og fyrrnefndur Ágúst sagði sl laugardag við setningu fulltrúafundarins.
Eftirfarandi annáll ársins er að venju smíðaður með dyggri aðstoð Árna Þórólfssonar.
Fyrstu mánuði síðasta árs var veðrið einstaklega óhagstætt sem gerði alla útivinnu erfiða og nánast ómögulega. Janúar var einn sá kaldasti frá upphafi mælinga en þó komu dagar með smá rigningu sem leiddu til fyrirbæris sem nefnist spillibloti – sjaldnotað orð. Spillibloti er það kallað þegar rignir ofan í snjó en frystir aftur áður en snjórinn nær að bráðna að ráði. Þetta var eitthvert óvinsælasta veðurlag á Íslandi fyrr á öldum og er það svo enn í dag. Þá fáu daga sem veður leyfði var unnið við grisjun í skóginum í Selhöfða en annars var unnið við að klára verkstæðisbygginguna, bræða þakpappa, klæða með íslensku lerki að utan og setja upp vinnuborð, hillur og skúffur fyrir verkfæri.
Eins og veturinn áður þá var skógræktarfélagið með samning við Hafnarfjarðarbæ um snjóruðning á ákveðnum göngustígum í upplandinu. Þar sem talsvert snjóaði þessa fyrstu mánuði þurfti að ryðja snjó nokkuð oft sem gat verið mjög erfitt þegar blotaði í snjónum sem gerði hann þungan og erfiðan að ryðja. Vegna erfiðar færðar var ekki hægt að flytja mikið af trjábolum úr skóginum en þrátt fyrir það var mikið efni til að kljúfa í eldivið eða kurla og var unnið við það þegar ekki var verið að vinna við grisjun eða ryðja snjó af göngustígum.
Í febrúar hlýnaði talsvert þannig að hann endaði á að verða einn sá hlýjast frá upphafi mælinga enda var asahláka stóran hluta mánaðarins þannig að allt fór á flot.
Í mars skall síðan á brunagaddur sem varð til þess að þetta var einn kaldasti marsmánuður frá upphafi mælinga. Þrátt fyrir mikið frost og klaka var unnið við að stinga græðlingum í potta inni í stóra gróðurhúsinu og síðan í potta og bakka úti á plönum. Veðrið hélt áfram að vera erfitt þannig að ekki var hægt að stinga upp hnausplöntur í skóginum fyrr en 18. apríl og síðasti snjóruðningur á göngustígum var 27. apríl.
Í lok apríl var plöntusalan undirbúin en gróðrarstöðin opnaði formlega sjötta maí.
Í maí var vinna hafin við að reisa tvö 180 fermetra gróðurhús. Því verki stjórnaði Daníel Erlingsson smiður. Þessari smíði er enn ekki lokið en stefnt er á að taka þessi nýju gróðurhús í notkun í sumar. Auk þessa verkefnis var lokið við að steypa stétt framan við stóra gróðurhúsið.
Veðrið hélt áfram að gera ræktendum lífið leitt því 23. maí skall á norðvestan stormur með mikilli saltákomu sem olli miklum skemmdum á nýlaufguðum trjám og ýmsum viðkvæmum barrviðum. Þetta erfiða veðurfar yfir veturinn og nánast fram á sumar olli miklum skemmdum á trjágróðri og þar á meðal trjáplöntum í uppeldi í gróðrarstöðinni sem staðið höfðu úti við í körmum yfir veturinn sem sýndi best þörfina á þessum nýju gróðurhúsum sem nú eru í byggingu.
Fyrstu sumarstarfsmennirnir komu til starfa í lok maí. Undanfarin ár og áratugi hefur skógræktarfélagið fengið 20 til 30 manna vinnuflokka frá Landsvirkjun ásamt flokkstjórum og pallbíl. Á síðasta ári tilkynnti Landsvirkjun félaginu að þessu samstarfi yrði hætt en til þess að milda áhrifin greiðir Landsvirkjun félaginu fjárhæð sem duga á til að ráða sex ungmenni í tvo mánuði árin 2023 og 2024. Þetta er sannarlega mikill missir fyrir félagið en í raun fyrir Hafnfirðinga og það fólk sem nýtir sér skógana okkar því þessir starfsmenn hafa á síðustu áratugum unnið stóran hluta af því sem gert hefur verið á svæðunum okkar. Eins og undanfarin sumur unnu þessi ungmenni ýmis fjölbreytt störf. Þau unnu nokkra daga í gróðrarstöðinni eins og við að hreinsa illgresi og potta trjáplöntur, en einnig handlang við gróðurhúsabygginguna. Þau unnu marga daga við að slá gras, lúpínu og kerfil meðfram göngustígum og vegum. Þau aðstoðuðu starfsmenn félagsins við að raða eldivið í poka og moka trjákurli í poka.
Þar sem skógræktarfélagið gat ekki fengið afhentar Landgræðsluskógarplöntur fyrr en í lok september var ákveðið að taka ekki við þeim plöntum síðasta sumar. Þess vegna var mun minni gróðursett síðasta sumar en ella. Alls voru gróðursettar 1.629 trjáplöntur en þeim var langmest af alaskaösp eða 1.350 plöntur en allt voru þetta pottaplöntur. Vinnuflokkurinn á vegum Landsvirkjunar aðstoðaði við að gróðursetja 480 af þessum plöntum en annað var gróðursett af starfsmönnum skógræktarfélagsins og sjálfboðaliðum, lang mest á sjálfboðaliðadaginn 16. september eða 1.054 plöntur.
Í ágúst tilkynnti Hafnarfjarðarbær að til stæði að fara í framkvæmdir við lokaáfanga á nýja göngu- og hjólastígnum upp að Kaldárseli en þessi stígur er hluti af Grænastígnum svokallaða. Þarna þurfti að fara með stíginn í gegnum talsvert þéttan skógarreit þar sem fella þurfti fjölda trjáa. Þegar vinnan hófst við fyrsta áfangann fyrir nokkrum árum þá komust Hafnarfjarðarbær og skógræktarfélagið að samkomulagi um að félagið fengi bætur fyrir hvert tré sem fella þyrfti eftir tegund og hæð og auk þess fengi félagið greitt fyrir vinnuna við þessa trjáfellingu. Starfsmenn skógræktarfélagsins unnu þetta verk í lok ágúst. Þetta reyndist mun meiri og erfiðari vinna en leit út við fyrstu sýn, því bæði var þetta mjög þéttur skógarreitur og trén talsvert stór. Lagningu stígsins er nú lokið frá kirkjugarði og upp að Kaldárseli sem eru samtals um sex kílómetrar.
Strax í byrjun nóvember hófst undirbúningur fyrir jólavertíðina með söfnun skreytingarefnis og fellingu jólatrjáa fyrir jólaþorpið, Strandgötuna og jólatrásölu okkar. Skógræktarfélagið hefur smátt og smátt verið að byggja upp umgjörðina fyrir söluna en í ár smíðaði Daníel smiður stóra pergólu á sölusvæði félasins, þar sem hægt er að hengja upp jólatré. Jólatrjáasalan gekk mjög vel og seldust þannig talsvert fleiri jólatré og svokölluð tröpputré úr skógum félagsins en síðustu ár.
Eins og sést í reikningum félagsins sem lagðir verða fram hér á eftir er rekstur félagsins enn öflugur og í góðum höndum en í honum má þó sjá að miklar og kostnaðarsamar framkvæmdir hafa átt sér stað á árinu eins og við boðuðum á síðasta aðalfundi með góðan hagnað frá árinu 2022.
Við sjáum nú fram á að geta tekið nýju gróðurhúsin í gagnið í sumar og trúum því að þau muni efla enn frekar framleiðslu á trjám til góða fyrir rekstur félagsins. :Þessir nýju innviðir til viðbótar þeim sem eldri eru munu verða lykill að enn kraftmeira skógræktarstarfi.
Við í viljum og ætlum að vera áfram í fararbroddi í skógrækt.
Ég vil þakka öllum félagsmönnum og velunnurum félagsins fyrir dásamlegat ár og minni á að Skógræktarfélagi Hafnarfjarðar er svona öflugt vegna ykkar og ég trúi því að svo muni áfram verða um ókomna framtíð.
Góðar stundir