Aðalfundur Skógræktarfélags Hafnarfjarðar
3. apríl 2025
Fundastjóri og ágæta samferðafólk.
Maður er ítrekað minntur á hversu mikilvægur skógurinn er.
Nýlega var sýndur í sjónvarpi RUV, franskur þáttur sem á Íslensku fékk heitið – Náttúruáhrif .
Við höfum heyrt um áhrif þess að faðma tré – þarna greindi japanskur vísindamaður frá því að við það að faðma tré – áreitur þú það og það gefur frá sér efni sem er varnarefni gegn skordýrum en eru holl manninum. Svokallaðar ilmkjarnaolíur trjánna hafa jákvæð áhrif á streytuhormón líkamans. Einkum örva þær drápsfrumur sem eru varnar-mekanismi líkamans gegn t,d krabbameini.
Hann talaði líka um mjög jákvæð áhrif sem skógarböð hafa á líkamann.
Virknin á drápsfrumurnar mældist halda í allt að 30 daga eftir skógarböðin.
Ég var á Akureyri með Birnu fyrir viku og skelltum við okkur í Skógarböðin. Þar hitti ég kollega minn sem nýlega tók við ráðherraembætti menningar-, nýsköpunar- og háskólamála sem skiptir svo sem ekki máli í samhenginu. Við sátum þarna og létum líða úr okkur og ræddum auðvitað fagið okkar arkitektúr. Við vorum sammála því að í allri flóru heilsubaða á landinu eru skógarböðin einhver þau best heppnuðu. Hönnunin er ekki bara faglega útfærð, fallegar byggingar og vel heppnað form baðlaugarinnar, heldur skiptir umhverfið verulegu máli. – Það er einhver leyndur máttur sem fylgir skóginum sem eykur á vellíðanina. Notaleg stund sem við áttum þarna með konunum undir trjánum.
Aftur að franska þættinum. Rannsóknir sýna að skógurinn hefur mikilvæg áhrif á fyrirbyggjandi lækningar.
Ef horft er á skóg lækkar blóðþrýstingur hraðar en þegar horft er á þéttbýli. Þannig er umhverfi skógarins endurnærandi og náttúran dregur úr þáttum sem orsaka þunglyndi. Þeir sögðu beint út að það minnkar lyfjanotkun sjúklinga ef þeir geta horft á náttúru, sér í lagi skóg. Því var niðurstaðan að nauðsynlegt væri að rækta skóga inni í borgunum líka.
Skógræktarfélag Hafnarfjarðar verður 80 ára á næsta ári og hver veit hvað afmælisárið ber í skauti sér.
Þá aðeins að stöðunni hjá okkur.
Eftirfarandi annáll ársins er að venju úr smiðju Árna Þórólfssonar.
Eins og undanfarin ár unnu starfsmenn skógræktarfélagsins að grisjun skóganna fyrstu vikur síðasta árs. Unnið var að grisjun í Gráhelluhrauni, Höfðaskógi og í Selhöfða. Sverustu trjábolirnir voru bútaðir og klofnir í eldivið en þeir grennri kurlaðir en sala á trjákurli hefur aukist með hverju árinu hjá okkur.
Talsvert snjóaði í janúar og febrúar en skógræktarfélagið er með samning við Hafnarfjarðarbæ um ruðning á helstu gögustígum í upplandinu þannig að því þurfti að sinna myndarlega.
Við lukum í vor að klæða verkstæðishús félagsins með lerkiklæðningu og lokaúttekt bygginarfulltrúa gat farið fram.
Um sumarið var skipt um klæðningu á suðurgafli starfsmannahússins – þarft viðhald þar.
Við héldum áfram með byggingu tveggja gróðurhúsa og náðist að koma plastdúk á annað húsið og stefnt er að því að setja plastdúk á hitt í sumar.
Meðal annara framkvæmda má nefna að settar voru glærar pólíkarbonat-plötur á pergóluna á sölusvæðinu og hafist handa við að reisa aðra pergólu á svæðinu. Þessar pergólur eru kærkomið þak yfir sölusvæðið og hluta plöntuframleiðslunnar auk þess að jólatráasalan nýtur séstaklega góðs af þeim.
Síðasta sumar var Straumsvíkurlína sett í jörðu frá Hamranesi að Kaldárselsvegi. Þetta var mikil framkvæmd þar sem m.a. reyndist nauðsynlegt að fella fjölda trjáa á því svæði sem grafa þurfti fyrir línunni. Samkvæmt þjónustusamningi sem er í gildi á milli skógræktarfélagsins og Hafnarfjarðarbæjar þá á félagið rétt á bótum fyrir þau tré sem þarf á fella á svæðum félagsins vegna framkvæmda eins og þessarar. Jökull Gunnarsson starfsmaður skógræktarfélagsins sá um að fella þessi tré en tré sem fella þurfti reyndust talsvert fleiri og stærri en reiknað hafi verið með. Að auki reyndist nauðsynlegt að fella fjölda trjáa undir loftlínunni í Gráhelluhrauni. Bæturnar sem Landsnet greiddi skógræktarfélaginu voru þess vegna talsverðar.
Við fengum einnig það verkefni að fella nokkurn fjölda trjáa syðst í Gráhelluhrauni vegna framkvæmda við nýja göngubrú yfir reiðveginn.
Fyrstu sumarstarfsmennirnir hófu störf í lok maí. Meðal helstu verkefni á útivistarsvæðunum var að slá gras og lúpínu meðfram göngustígum. Önnur helstu verkefni voru að flytja trjáboli úr Selhöfða eftir grisjun starfsmanna skógræktarfélagsins í janúar og febrúar en auk þess aðstoðuðu þau við byggingu gróðurhúsanna m.a. við málningarvinnu.
Á síðasta ári voru gróðursettar rúmlega 19 þúsund trjáplöntur á skógræktarsvæðum félagsins. Meirihluti þeirra voru plöntur sem félagið fékk úthlutað frá Landgræðsluskógum eða rúmlega 18 þúsund plöntur. Mest gróðursetta trjátegundin var stafafura eða rúmlega 6.700 plöntur, 4.000 sitkagreni og 3.500 birkiplöntur.
Jólatrjáasala skógræktarfélagsins gekk mjög vel og seldust talsvert fleiri jólatré en árið áður en rúmlega 40% trjánna komu úr skógum félagsins. Að vanda kom nokkur fjöldi sjálfboðaliða að sölunni og framreiðslu veitinga.
Eins og sést í reikningum félagsins sem lagðir verða fram hér á eftir er rekstur félagsins mjög öflugur og í góðum höndum. Við stöndum enn í nokkrum framkvæmdum en afkoman stendur vel undir þeim.
Við þurfum áfram að halda á lofti mikilvægi okkar verkefnis fyrir lýðheilsu landsmanna. Fólkið þarf að fanga orku trjánna – þ.e. ilmkjarnaolíurnar sem hafa áhrif á ónæmi okkar. Orka trjánna er máttur sem vinnur gegn þunglyndi og streitu. Skógurinn er ekki bara gagnlegur – hann er lífsnauðsynlegur.
Þetta þurfum við að kenna börnunum okkar, en nokkrir leikskólar sýna þessu mikinn skilning og mæta reglulega með börnin í skóginn.
Einn af rannsóknarmönnunum fyrrgreinds þáttar sem rætt er við sagðist vera sannfærðar um að í framtíðinni munu læknar oft ávísa ferð í skóginn frekar en lyfseðli.
Skógar eru því nauðsynlegur hluti af farsælli framtíð.
Ég vil þakka öllum félagsmönnum og velunnurum félagsins fyrir dásamlegat ár – félagið okkar er á frábærum stað – höldum því.
Góðar stundir